آن جمع را در يك جا نديده‌ام . پرسيدم : اين جمع چه كسانى هستند ؟ گفتند : اين سپاهى است كه براى جنگ با حسين آماده شده و به سوى او روانه مىشوند ؛ و اين حاكى از زيادى سپاه كوفه است . كوفه هميشه مركز سپاه بود و لشكرهاى بزرگ از آنجا جمع شده است : از طرفى طرماح پسرعموى عدىّ بن حاتم طايى ، شيخ قبيله‌اى است ، او كسى نبوده كه سپاه‌هاى بزرگ را تا آن زمان نديده باشد ، پس از بيان او معلوم مىشود كه تعداد سپاه خيلى زياد بوده و اگر بيست يا سى هزار گفته شود مبالغه نيست . جايى كه هزار سوار به عنوان پيشاهنگ سپاه باشند و يا براى پيدا كردن امام ( ع ) مأمور به گشت در بيابانها باشند و بلافاصله روز سوّم محرّم ، چهار هزار سوار با ابن سعد برسد و تا عصر تاسوعا مرتّباً نيرو بيايد و خود ابن زياد از كوفه خارج شود و در نخيله منزل كند و لشكر تهيّه كند و به سوى كربلا روانه سازد ، حاضر شدن سى هزار نفر دشمن هيچ استبعادى ندارد . در اين رابطه ، شيخ صدوق ( ره ) دو حديث نقل مىنمايد كه حاكى از آن است كه لشكر دشمن سى هزار نفر بوده‌اند . . . بنابر نقل امام سجّاد ( ع ) مىفرمايد : هيچ روزى به سختى روز عاشورا نبود كه سى هزار نفر به دور حسين ( ع ) جمع شدند و همه خود را مسلمان مىدانستند ! و به جهت خدا طالب ريختن خون حسين ( ع ) شدند ! و هر چه او ، خداوند را به ياد مردم مىآورد و آنان را موعظه و نصيحت مىنمود نتيجه‌اى نبخشيد تا آن كه از روى ظلم و دشمنى ، او را كشتند . « 1 » در بسيارى از مقاتل مىخوانيم كه حضرت سيّدالشّهداء ( ع ) به عمر بن سعد پيشنهاد كرد كه به شام رود و با يزيد بيعت نمايد يا اين كه با او به صحبت بنشيند ! كسانى كه شناختى از روحيّات امام و خطّ مشى انقلابى او دارند بر اين باورند كه اين مطلب صحّت ندارد ، و بر فرض صحّت بايد گفت چون امام مىدانست كه خليفهء جوان اموى و كارگزاران حكومتى او جز به كشته شدن وى رضايت نخواهند داد ولى براى رسوا ساختن اين چهره‌هاى نفاق و فريب و معرّفى چهره‌هاى واقعى آنان كه به جنگ با او آمده‌اند ، اين پيشنهاد را ارائه كرد و ترديدى نداشت كه آن را نخواهند پذيرفت . مؤلف تاريخ سيّد الشّهداء نيز اصل اين مطلب را ساخته و پرداختهء برخى از ارباب مقاتل

--> ( 1 ) . تاريخ سيّدالشّهداء ( ع ) ، ص 388 - 389 .